Kompresör Nedir? Ne İşe Yarar? Bakımı Nasıl Yapılır?
3492
post-template-default,single,single-post,postid-3492,single-format-standard,bridge-core-2.2.7,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-21.4,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-6.2.0,vc_responsive

Kompresör Nedir? Ne İşe Yarar? Bakımı Nasıl Yapılır?

Kompresör Bakımı İhmal Edilmemeli

Kompresör Nedir? Ne İşe Yarar? Bakımı Nasıl Yapılır?

Kompresör nedir? Ne işe yarar? Bakımı nasıl yapılmalıdır? Atmosfer havasını tıpkı bir yay gibi sıkıştırarak basınçlı hava üreten makinelere “kompresör” adı verilir. Mekanik enerjiyi pnömatik enerjiye dönüştürür. Endüstriyel uygulamalarda kompresörler dönme hareketini bir elektrik motorundan alır. İş makineleri, motorlu araçlar, deniz araçları, seyyar sistemlerde ise benzinli ya da dizel motordan hareket alır.

Motordan alınan hareket kompresör içinde negatif basınç (vakum) oluşturur. Bir filtre üzerinden emilen hava kompresör içinde küçük bir hacme hapsedilir ve belirli oranlarda sıkıştırılır. Sıkıştırma oranına bağlı olarak basınç yükselir. Kompresörlerin verimli çalışabilmesi için emiş havasının temiz ve serin olmasına özen gösterilmelidir. Emiş havası yağmur ile temas etmemelidir. Emiş filtreleri sık sık temizlenmeli ve zamanında değiştirilmelidir.

Kompresör Nedir? Ne İşe Yarar? Çalışma Prensibi Nasıldır?

Kompresörlerin çalışma prensibi çeşitlerine göre değişiklik göstermektedir. Genel anlamda çalışma prensipleri olarak sıkıştırma prensibiyle çalışan kompresörler, havanın belirli oranlarda sıkıştırılmasını sağlar. Sıkıştırma oranına bağlı olarak havanın basınç değeri artar.

Endüstriyel sistemlerde basınçlı havanın elde edilmesi için sıkıştırma prensibine göre çalışan kompresörler yoğun olarak kullanılır. Küçük ya da büyük tüm işletmelerde en az bir adet bu prensiple çalışan kompresör bulunur.

Sıkıştırma prensibine göre çalışan kompresörler dört çeşide ayrılır.

  1. Pistonlu kompresörler
  2. Vidalı kompresörler
  3. Paletli kompresörler
  4. Rotorlu kompresör

Üfleme prensibine göre çalışan kompresörler, atmosfer havasının bir bölgeden alınıp başka bir bölgeye iletilmesi amacıyla kullanılır. Çalışma sırasında tıpkı bir vantilatör gibi havaya hız enerjisi kazandırılır. Havaya kazandırılan hız enerjisi, kesitin daralması ve meydana gelen sıkışma sonucu havanın önünde bir direnç oluşturur. Hız enerjisinin basınç enerjisine dönüştürülmesi sağlanır. Orta ve büyük kapasiteli endüstriyel işletmeler ile motorlu araçlarda kullanılır.

Üfleme prensibine göre çalışan kompresörler iki çeşide ayrılır.

  • Merkezkaç türbin tipi (merkezkaç turbo) kompresörler
    Eksenel türbin tipi (eksenel turbo) kompresörler

Pistonlu Kompresör Bakımı Nasıl Yapılır?

Pistonlu kompresör bakımı sırasında görev alan kişilerin bu alanda uzman ve deneyimli teknisyenler olması öncelikli şartlardan biridir. Bunun yanında kompresör bakımında her zaman titiz ve özenli bir işçilik ortaya koymak önemlidir. Hemen her açıdan arızanın meydana gelme nedenini değerlendirmek gerekir. Pistonlu kompresörlerde oluşan arızaların başlıca nedenleri arasında yetersiz soğutma sistemi yer alır. Bu kompresörler genelde yeterli bir soğutma sistemine sahip değildir ve oluşan arızaların ana nedeni soğutma sistemi olarak görülür.

Pistonlu kompresörleri bir araya getiren parçalar aşağıdaki gibi sıralanabilir

  • Ana gövde
  • Krank
  • Biyel kolu
  • Piston
  • Segman
  • Silindir
  • Sibop

Pistonlu kompresörler, genel olarak bu parçalardan oluşur ve parçaların tamamı sistem içerisinde birbiri ile ilişki halindedir. Bunun yanında pistonlu kompresörler araç motorları ile kendisini bir araya getiren parçalar açısından büyük bir benzerlik gösterir.

Pistonlu kompresörlerin bakımında ise soğutma sistemi kaynaklı arızalar ön plana çıkar. Çünkü bu makinelerde yeterli bir soğutma sistemi bulunmaz ve arızalar ise genelde soğutma sistemine bağlı olarak ortaya çıkar. Kompresör içerisinde yer alan soğutma sistemi, makineyi yeteri kadar soğutmuyorsa ve kompresör sürekli çakışma halinde ise siboplar bir süre sonra çok fazla ısınmaya başlar. Bunun ardından ısınan siboplar yağ seviyesinin de düşmesi ile segmanlarda yağsızlıktan aşınma sorunları ortaya çıkmaya başlar. Segmanlar aşınma oluşumu ise diğer parçalarda çeşitli hasarlar meydana gelmesine neden olur.

Eğer bir kompresörde yağ seviyesinden kaynaklı segmanlarda aşınma oluşuyorsa ilk olarak silindirler çizilebilir. Daha sonra ise silindirlerden kopan parçalar pistonlara veya biyel koluna zarar verebilir. Tabii aynı zamanda krank rulmanlarının  bozulması ve biyel koluna bağlı olarak gövde üzerinde kırılma ya da çatlamalar  meydana gelebilir. Bu sorunların oluşması halinde pistonlu kompresör çalışmayı durdurur ve hatta bir daha çalışmaz hale gelebilir. Bunun sonucunda ise uzman ve deneyimli kişiler tarafından tamir edilmesi gerekir.

Pistonlu kompresörlerin bakımı

Pistonlu kompresörlerin bakımı sırasında ilk olarak yağ seviyesi kontrol edilir. Bunun ardından yağ seviyesi düşük ise ortaya çıkabilecek diğer sorunlar üzerinde analizler yapılır. Aynı zamanda kontrol edilen başka bir nokta ise yağ sızıntısı olup olmadığıdır. Yağ sızıntısı ile beraber kompresörün çalışma anında farklı bir ses çıkarıp çıkarmadığını da bakılır. Kompresörün basınç oranı, soğutma sistemi ve titreşim gibi durumlar da yine bakım esnasında kontrol edilmesi gerekenler arasında yer alır.

Kompresörün bakımında çeşitli ölçümler ve testler yapılır. Bu kontrol ve testler, kompresörün tam olarak hangi nedenle arızalandığını tespit etmek içindir. Ayrıca parça değişimini gerekli olup olmadığı da yine kontroller ve testler ile ortaya çıkar. Eğer parça değişimi gerekiyorsa bu değişimin mutlaka orijinal ya da orijinal yakın parçalar ile yapılması büyük bir önem arz eder. Gerekli işlemlerin ve parça değişimini yapılmasının ardından kompresör bakımı sona erer ve tekrar kompresör çalıştırılarak denemeler yapılır. Eğer çalışma sırasında herhangi bir sorun gözlenmiyor ise kompresör kaldığı yerden çalıştırılmaya devam eder.

Vidalı Kompresör Tamiri ve Bakımı Nasıl Yapılır?

Basınçlı hava elde etmek için kullanılan vidalı kompresörler, piston bulunmayan ve iç içe geçmiş rotor çiftinin yer aldığı bir kompresör çeşididir. Pistonlu kompresörlere göre farklı şekilde arıza yaptıklarını söylemek yanlış olmaz. Bu yüzden kompresör servisi sırasında tamir ve bakımı yapılan işlemler de pistonlu kompresörlere göre farklılık gösterir.

Vidalı kompresörlerde çok sık ortaya çıkan sorunlar

  • Vidalı kompresör çalışırken bir anda durabilir ve tekrar çalışmayabilir.
  • Çok fazla yağ tüketimi olması halinde birtakım arızalar meydana gelebilir.
  • Ayrıca kompresörün genelde yükte çalışması çeşitli arızalar oluşturabilir.
  • Kompresörde bulunan emniyet supabı çok sık aralıklar ile açılıp kapanabilir.

Bunların yanı sıra kompresörün boşta çalışması, aynı zamanda yüke geçmede sıkıntı yaşaması ya da hiç geçememesi yine bir arıza nedenidir.

Diğer yandan kompresörün hiç beklenmedik anda aniden durdurulması, sonrasında da hava emici filtrelerden yağ akması yine arıza nedeni olarak karşımıza çıkar.

Vidalı kompresör bakımı

Vidalı kompresör bakımı da aynı şekilde yine alanında uzman ve tecrübeli çalışanların görev alması gerekir. Bu kişiler öncelikle oluşan arıtanın tespitini yapar ve hangi nedenle ortaya çıktığını bulmaya çalışır. Bunun ardından ise gerekli ölçümler ve analizler yapılarak arızanın nasıl giderileceği belirlenir.

Bunun yanında eğer gerekli ise parça değişimi yapılır ve değişimin orijinal parçalar ile yapılması gerekir. Ayrıca parça değişimi de yine titiz ve özenli bir işçilik ile yapılmalıdır ki; değişim sırasında kompresörün diğer sağlam parçalarına hiçbir şekilde zarar verilmesin.

İster vidalı kompresör ister pistonlu kompresör çeşitlerinden birine sahip olun, bakım sürecinde her zaman konusunda uzman ve deneyimli teknisyenler ile çalışmaya özen gösterin. Çünkü buna dikkat etmeniz hem alacağınız hizmet hem de maddi açıdan her zaman karlı çıkmanıza olanak sağlar.

Eğer sahip olduğunuz kompresörler için kaliteli ve profesyonel bir hizmet almazsanız, daha sonradan istenmedik sorunlar ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Bu durumda  işlerinizin aksamasına neden olabilir.

VİDALI KOMPRESÖRLERDE HANGİ HANGİ YAĞ KULLANILIR?

Vidalı kompresör sistemleri birçok hareketli ve metal yapıya sahip elemanın yer aldığı sistemlerdir. Çalışır halde iken metal yüzeyler için zarar oluşturabilecek derecede sürtünme meydana gelir. Sürtünme sonucunda ise sıcaklık artışı oluşarak sistemde yer alan parçaların zarar görmesi kaçınılmaz hale gelir. Bu sebeple kompresörlerde doğru yağlama yapılması sistemin performansını ve verimini etkileyen en önemli unsurlardan biridir. Kompresörlerde yer alan yatak, piston ve dişliler düzenli ve periyodik bir takvimde yağlanmalı, bakım işlemleri süreleri aksatılmadan yapılmalıdır.

Kompresörlerin istenilen verimlilikte çalışabilmesi adına üretilen yağ çeşitleri, çalışma koşulları ve sürelerine göre farklı içeriklere sahip bulunmaktadır.

Vidalı kompresörlerde kullanılan yağlar

  • Mineral kompresör yağları
  • Sentetik kompresör yağları
  • Tam sentetik kompresör yağlar

Mineral Kompresör Yağları

Pistonlu kompresör modellerinde de kullanılan mineral yağlar, vidalı kompresörlerin de yağlanması ve soğutulmasında kullanılmaktadır. Bu tür yağlar, paslanma ve korozyon şartlarına oldukça dayanıklı bir yapıya sahiptir. Hava ve sudan kolayca ayrılabilme özelliği sayesinde filtrelerin tıkanmasını engeller. Böylece yağ tüketimi önemli ölçüde azalırken, kompresör yardımıyla elde edilen çıkış havasının daha kaliteli olması sağlanır.

Sentetik Kompresör Yağları

Özellikle vidalı kompresörlerin yüksek basınç ve yüksek sıcaklık altında çalıştığı alanlarda kompresör yağlarında oluşması muhtemel karbonlaşma ve çamurlaşmayı en alt seviyede tutar. Böylece vida gurubunun hassas yapısı korunarak kompresörden daha yüksek verim elde etme imkânı sağlanır. Kompresörlerin çalışma zamanları, devreye giriş-çıkış sürelerine bağlıdır. 5000 ila 6000 saat aralığındaki sürelerde özelliğini muhafaza ederek performansı aynı düzeyde tutabilir.

Tam Sentetik Kompresör Yağları

Genellikle zor çalışma koşulları altında faaliyet gösteren yeni teknoloji ürünü vidalı kompresörlerde yağlama ve soğutma amaçlı olarak kullanılır. Bu tür yağlar, sentetik bazdaki yağlarla yeni teknoloji katkıların sentezlenmesi sonucu elde edilmektedir. Vidalı kompresörlerin yüksek sıcaklık ve basınç altında yüksek performans ve verimlikle çalışmasına olanak sağlamaktadır. Kompresör yağlarında oluşması muhtemel karbonlaşma ve çamurlaşmayı önleyerek vida gurubunun en üst düzeyde korunmasını mümkün kılar. Hava ve sudan kolayca ayrışabilme özelliği sayesinde filtrelerin daha uzun ömürlü olmasına olanak sağlar.

PİSTONLU KOMPRESÖRLERDE HANGİ YAĞ KULLANILIR?

Pistonlu kompresörler diğer tür kompresörler gibi içerisinde metal aksama sahip parçalar barındıran cihazlardır. Metal parçaların birbiriyle temas etmesi sonucunda sıcaklığın oluşmaması ve sistemde arıza meydana gelmemesi adına doğru yağlama yapılması zorunludur. Doğru yağ seçimi ve bakım kompresörlerin uzun ömürlü olmasına ve yüksek performansla çalışmasına olanak sağlar. Bu sebeple yağ seçimi ve yağ değişimi gibi işlemlerin uzman servisler tarafından yapılması oldukça büyük öneme sahiptir.

Kompresörlerin ihtiyaç duydukları sürelerde yağlanmaması  metal parçaların sürtünme sebebiyle aşınmasına neden olur. Bu durumda, ortaya çıkacak olan yüksek ısı sebebiyle zarar görmesi kaçınılmazdır. Bu gibi durumlarda önemli arızalar meydana gelebildiği gibi, kompresörlerin gövdelerinde çatlamalar oluşması ve atıl hale gelmesi muhtemeldir.

Vidalı ve paletli kompresörlerde de güvenle kullanılan yağ çeşitleri

  • Mineral yağlar

  • Sentetik yağlar

Mineral yağlar: Paslanma ve korozyon oluşma ihtimali yüksek çalışma şartlarına oldukça dayanıklı bir üründür. Önemli özelliklerinden biri de hava ve sudan kolay ayrışabilmesidir. Bu özelliği sayesinde kompresörlerde bulunan yağ fitrelerinin tıkanması önlenir. Böylece gereksiz ve fazladan yağ kullanımının önüne geçilir. Ayrıca kompresör vasıtasıyla elde edilen çıkış havasının istenilen kalitede olması da mümkün hale gelir.

Sentetik yağlar: Pistonlu, vidalı ve paletli kompresörlerde kullanılabilen sentetik yağlar,  teknolojiye ve üstün koruma özelliklerine sahip katkılarla sentezlenmesiyle  elde edilmektedir. Yüksek sıcaklığa ve basınca dayanıklılık özelliğiyle öne çıkan sentetik yağlar, kompresör yağlarında oluşması muhtemel karbonlaşma ve çamurlaşmayı önler. Böylece yağ filtrelerinin daha uzun ömürlü kullanımına olanak sağlar. Sentetik yağlar, paslanmayı önleyerek kompresörün uzun yıllar sorusuz bir şekilde çalışmasına olanak verir. Ayrıca, uzun çalışma saatlerine rağmen bozulmadan kullanılabilme özelliğine sahiptir. Uzun servis aralıkları sayesinde işletmelerin bütçesine önemli katıklar sağlayarak bakım masraflarında geri kazanımlar oluşturur.

Kompresörlerin istenilen verimde ve performansta çalışması, düzenli bakım ve yağlamayla mümkün olabilmektedir. Hatalı yağ seçimleri ve düzensiz bakım halinde beklentilerin karşılanması neredeyse imkânsızdır. Bu sebeple üretim alanlarının en önemli cihazları konumunda bulunan kompresörlerin uzman servis sağlayıcıları tarafından düzenli ve sürekli bakımı yapılmalıdır.

Kompresör bakımı işlemi yapılırken en çok dikkat edilmesi gereken yağ değişimi, yağ filtresi ve doğru yağ kullanımıdır. Buna dair detayları bu yazımızda sizlerle paylaştık.



Hemen Arayın